Je bedrijf draait goed, de orderportefeuille is gevuld en de omzet stijgt. Toch staat er op de laatste dag van de maand bijna niets meer op de rekening. Hoe kan dat?
Dit is een van de meest voorkomende financiële valkuilen voor MKB-bedrijven: winstgevend op papier, maar krap op liquiditeit. De oorzaak? Winst en cashflow zijn niet hetzelfde. En wie dat verschil niet bewaakt, loopt vroeg of laat tegen een muur.
In dit artikel leer je hoe je de cashflow van je bedrijf berekent, met de formule, de methodes en een concreet rekenvoorbeeld. Wil je daarna meteen verder met beheren in plaats van alleen berekenen? Lees dan ook onze uitgebreide gids: Cashflow Beheren voor Ondernemers.
Wat is cashflow precies?
Cashflow (of kasstroom) is het verschil tussen het geld dat in een periode je bedrijf binnenkomt en het geld dat eruit gaat. Simpel gezegd: wat er daadwerkelijk op je bankrekening verschijnt, niet wat er op papier verdiend is.
Er zijn drie soorten cashflow:
Operationele cashflow: geldstromen uit je dagelijkse bedrijfsactiviteiten (omzet, salarissen, huur, leveranciers).
Investeringscashflow: geldstromen uit aan- of verkoop van activa (machines, inventaris, vastgoed).
Financieringscashflow: geldstromen uit leningen, aflossingen of aandeelhouderskapitaal.
De totale cashflow is de optelsom van deze drie. Voor de dagelijkse sturing is de operationele cashflow het meest relevant.
De cashflow formule
Een simpele manier om cashflow te berekenen is de indirecte methode: je begint bij de nettowinst en corrigeert voor posten die wel in de winst zitten maar geen echte kasbeweging zijn. Deze methode is niet het meest nauwkeurig en geeft je meer een globaal beeld.
Cashflow = Nettowinst + Afschrijvingen +/- Wijzigingen in werkkapitaal
De belangrijkste werkkapitaalposten:
Debiteuren (stijging = minder cash)
Crediteuren (stijging = meer cash)
Voorraden (stijging = minder cash)
Naast de indirecte methode bestaat er ook de directe methode: hierbij tel je alle feitelijke kasontvangsten op en trek je alle feitelijke kasuitgaven af. Dit geeft een nauwkeuriger beeld van je werkelijke liquiditeitspositie.
Liquid berekent de cashflow automatisch voor je
Liquid koppelt direct aan je boekhoudpakket (zoals Exact Online, Twinfield of AFAS) en berekent je operationele cashflow automatisch op basis van de directe methode. Geen handmatig optellen, geen formules in een spreadsheet. Je realisatie staat altijd up-to-date in je dashboard, per dag, week of maand.
Directe vs. indirecte methode: wat is het verschil?
Directe methode | Indirecte methode | |
|---|---|---|
Startpunt | Werkelijke kasstromen (banktransacties) | Nettowinst uit de resultatenrekening |
Nauwkeurigheid | Hoog (gebaseerd op echte betalingen) | Laag (correcties op boekhoudkundige winst) |
Geschikt voor | Liquiditeitsplanning, dagelijkse sturing | Globaal inzicht |
Tijdsinvestering handmatig | Hoog | Hoog |
Tijdsinvestering met Liquid | Automatisch | - |
Rekenvoorbeeld: cashflow berekenen stap voor stap
Stel: je runt een productiebedrijf met de volgende cijfers over mei:
Nettowinst: €15.000
Afschrijvingen: €3.000
Debiteuren gestegen met: €8.000 (klanten hebben nog niet betaald)
Crediteuren gestegen met: €2.500 (jij hebt leveranciers nog niet betaald)
Voorraden gedaald met: €1.000 (voorraad omgezet in omzet)
Berekening (indirecte methode):
Nettowinst: + €15.000
Afschrijvingen: + €3.000
Stijging debiteuren: - €8.000
Stijging crediteuren: + €2.500
Daling voorraden: + €1.000
----------
Operationele cashflow: = €13.500
Ondanks een winst van €15.000 is de werkelijke kasinstroom dus €13.500, omdat een deel van de omzet nog niet geïnd is. Herken je dit patroon? Dan weet je waarom cashflow en winst twee fundamenteel verschillende dingen zijn.
Veelgemaakte fouten bij cashflow berekenen
Winst en cashflow door elkaar halen. Een factuur boeken is niet hetzelfde als geld ontvangen.
Seizoenspieken vergeten. Eén sterke maand kan een zwakke maand later maskeren als je niet per periode kijkt.
Btw buiten beschouwing laten. Je int btw namens de Belastingdienst. Dat geld is van jou niet. Tel het niet mee als vrij beschikbare cash.
Verschillende betaaltermijnen niet meenemen. Je ene klant betaalt binnen 14 dagen, de andere pas na 60 dagen. Je leverancier wil binnen 30 dagen betaald worden, maar een andere hanteert 45 dagen. Al die termijnen lopen door elkaar heen en bepalen samen op welke dag er hoeveel cash op je rekening staat. Handmatig bijhouden is ondoenlijk: je hebt tientallen openstaande posten, elk met hun eigen vervaldatum. Eén vergeten factuur of een klant die een week later betaalt dan verwacht, en je prognose klopt niet meer.
Eenmalig berekenen in plaats van continu monitoren. Een berekening van vorige maand zegt weinig over volgende week.
Altijd je laatste cijfers, zonder handmatig werk
In Liquid zie je je cashflow-realisatie real-time. Geen handmatige exports, geen verouderde Excel-bestanden. Je weet altijd precies waar je staat.
Van berekening naar prognose: vooruitkijken met cashflow
Een cashflow berekenen geeft je inzicht in het verleden. Maar voor echte financiële grip kijk je vooruit: wat verwacht je de komende vier, acht of twaalf weken binnen te krijgen en uit te geven?
Dat doe je met een cashflowprognose. Hierbij schat je toekomstige ontvangsten en uitgaven in op basis van:
Openstaande debiteuren en verwachte betalingstermijnen
Geplande inkoopfacturen en vaste lasten
Verwachte omzet op basis van pipeline of orderboek
Seizoenspatronen uit historische data
Het lastige? Je hebt op elk moment tientallen openstaande facturen lopen (van klanten die betalen op 14, 30 of 60 dagen, en leveranciers met weer andere termijnen). Wil je weten wat je over drie weken op je rekening hebt staan, dan moet je al die verwachte betalingen per dag op een tijdlijn zetten. In een spreadsheet is dat een dagtaak. En morgen is alles alweer anders.
Prognose maken in Liquid doe je gelukkig niet meer in isolatie. Wat bedoelen we daarmee: waar je voorheen aparte prognoses maakte voor je winst en verlies, liquiditeit en balans, is dat in Liquid allemaal al automatisch met elkaar verbonden. Onze engine rekent alles door, zodat jij volledig kan focussen op de strategie.
Prognoses die zichzelf bijwerken: inclusief alle betaaltermijnen
Liquid haalt je openstaande debiteuren en crediteuren rechtstreeks op uit je boekhoudpakket en rekent op basis van de verwachte betaaldata automatisch door wat er de komende weken en maanden op je rekening binnenkomt en uitgaat. Alle termijnen, door elkaar heen (Liquid lost het op). Jij hoeft alleen te sturen.
Bovenop je realisatie bouw je rolling prognoses: stel je aannames in voor verwachte omzet en vaste lasten, en test scenario's zonder risico. Wat als een grote klant twee weken later betaalt? Wat als je omzet volgende maand 20% lager uitvalt? Je ziet het effect direct op je toekomstige liquiditeitspositie.
Conclusie
Cashflow berekenen is de eerste stap naar financiële grip. Met de juiste formule en een goed inzicht in je werkkapitaal weet je precies hoeveel cash je bedrijf genereert (los van wat de boeken zeggen over winst).
Maar eenmalig berekenen is niet genoeg. Wie echt in control wil zijn, monitort zijn realisatie continu én kijkt vooruit met een betrouwbare prognose (zonder uren te verliezen aan handmatig bijhouden van betaaltermijnen).
Wil je weten hoe je cashflow beheer naar het volgende niveau tilt? Lees dan: Cashflow Beheren: Een Uitgebreide Gids voor Ondernemers →
Of ontdek hoe Liquid je cashflow automatisch bijhoudt én laat forecasten: Bekijk de oplossing →
